فصل هشتم: جایگاه «عقل» در منهاج فردوسیان

۱۴۰۰/۰۴/۲۱

جایگاه «عقل» در منهاج فردوسیان

عقل در منهاج فردوسیان، به سه معنی به کار رفته است، که آن را به اختصار، «عقل آبی»، «عقل زرد» […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

نخستین معنی عقل در منهاج فردوسیان (عقل آبی)

قدرت تشخیصی است که هر انسان معمولی در خودش احساس می‌کند. یعنی قدرتی که می‌تواند خوبی و بدی را از […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

دومین معنی عقل در منهاج فردوسیان (عقل زرد)

«عقل آبی»، اگر به تکاپو برای رسیدن به حقیقت و اطاعت حق تعالی بیافتد، از حالت آبی خارج شده و […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

سومین معنی عقل در منهاج فردوسیان (عقل سفید)

هر گاه عقل زرد،‌ بتواند خدای تعالی را بشناسد و به پیامبرش ایمان بیاورد، به حالت اطاعت و صلح می‌رسد. […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

نقدی بر قاعده‌ی ملازمه

یکی از جزافه‌های اصولی، «قاعده‌ی ملازمه»۱ است. قاعده‌ی ملازمه، دو شاخه دارد: قاعده‌ی ملازمه‌ی اصل: «کُلَّما حَکَمَ بِهِ العَقلُ حَکَمَ […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

نقدی بر جمله‌ی «الشارع من العقلاء بل رئیسهم»

با توجه به آنچه در معنی عقل گذشت، باید جمله‌ی مشهوری که شارع مقدس یعنی استاد اعظم (صلّی ‌الله‌ علیه […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

نقدی بر اوامر امتحانیه

یکی از معضلاتی که پیشِ روی توجیه‌گران مصالح و مفاسد عقلانی احکام قرار دارد، «اوامر امتحانیه» است. یعنی در بسیاری […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

نقدی بر اوامر تقیه‌ای

یکی دیگر از معضلاتی که پیشِ روی توجیه‌گران مصالح و مفاسد عقلانی احکام قرار دارد، «اوامر تقیه‌ای» است. گروهی در […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

نقدی بر تکالیف تعبدی

از جمله اشکالات صاحب فصول بر قاعده‌ی ملازمه، که به هر دو قاعده‌ی اصل و فرع، نقض وارد می‌کند این […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

تذکر اول

تذکر اول: خدای تعالی با هیچ عقلی قابل درک نیست امیر المؤمنین (علیه‌السلام)، در خطبه‌ای که هفت روز پس از […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

تذکر دوم

تذکر دوم: تفکر در ذات حق تعالی ممنوع است از جمله منطقه‌های ممنوعه‌ی ورود انواع عقل، تفکر در ذات حق […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

تذکر سوم

تذکر سوم: دین خدا با هیچ عقلی قابل دسترسی نیست امام سجاد (علیه‌السلام) فرمودند: «إِنَّ دِینَ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

تذکر چهارم

تذکر چهارم: معنی عقل در منابع چهارگانه‌ی استنباط اصولیون برای استنباط احکام شرعی، چهار منبع بر می‌شمارند، به این ترتیب: […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

تذکر پنجم

تذکر پنجم: وظایف عقل در منهاج فردوسیان آنچه از مجموعه‌ی آیات و روایات به دست می‌آید، سه وظیفه برای رساندن […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

تذکر ششم

تذکر ششم: «عاقله» گاهی عقل به معنی «عاقله» استفاده شده است که اساساً از بحث ما خارج است و به […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

سؤال اول

سؤال اول: آیا عقل معصوم با عقل غیر معصوم فرق دارد؟ جواب: این سؤال، بسیار مطرح می‌شود و جواب‌های پریشان، […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

سؤال دوم

سؤال دوم: آیا شرع انور، امر به پیروی و متابعت از «عقل» کرده است؟ جواب: بر طبق آنچه گذشت، به […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

سؤال سوم

سؤال سوم: «وحی» بالاتر است یا «عقل»؟ جواب: وحی، آمده تا عقل آبی را به راه درست، هدایت کند تا […]
۱۴۰۰/۰۴/۲۱

سؤال چهارم

سؤال چهارم: آیا فلسفه، «عقل» است؟ جواب: «فلسفه» علمی است که مانند سایر علوم، مبتنی بر عقل آبی است، با […]